WHO nói dịch viêm phổi chưa khẩn cấp toàn cầu

"Đừng nhầm lẫn, đây là trường hợp khẩn cấp ở Trung Quốc, nhưng chưa trở thành tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu", giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus hôm qua cho biết, nói thêm rằng quyết định này "không phải dấu hiệu cho thấy WHO không cho rằng tình hình nghiêm trọng".

Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu trong cuộc họp báo tại Geneva, Thụy Sĩ hôm 22/1. Ảnh: AFP .

Viêm phổi cấp do chủng virus mới thuộc họ corona (nCoV) khởi phát từ thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc từ cuối tháng 12/2019, khiến 25 người chết và khoảng 800 trường hợp mắc bệnh trên toàn cầu tính tới sáng 24/1. Dịch đã xuất hiện ở Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Arab Saudi, Singapore và Việt Nam.

Giới chức y tế lo ngại tốc độ lây lan có thể gia tăng khi hàng trăm triệu người Trung Quốc đang di chuyển trong và ngoài nước nhân dịp nghỉ lễ Tết Nguyên đán, kéo dài từ ngày 24 đến 30/1.

Tuy nhiên, WHO cho biết vẫn "quá sớm" để coi đây là "tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế". Khi tình trạng này được công bố, các nước sẽ phải tăng cường phản ứng quốc tế nhằm đối phó dịch.

Chính quyền thành phố Vũ Hán, nơi 11 triệu người sinh sống, đã đình chỉ hầu hết phương tiện giao thông vào hôm qua. Thành phố Hoàng Cương và Ngạc Châu thuộc tỉnh Hồ Bắc cũng phải phong tỏa vì dịch viêm phổi.

"Lịch sử y tế công cộng chưa từng có trường hợp phong tỏa tới 11 triệu người", Gauden Galea, đại diện của WHO tại Bắc Kinh, cho biết. Tuy nhiên, tổ chức chưa mở rộng khuyến cáo hạn Trung tâm dịch thuật chế di chuyển hoặc giao dịch.

Nguồn cơn của chủng virus mới được cho là từ động vật hoang dã trong chợ hải sản Huanan. Giới khoa học ban đầu phát hiện ADN của nCoV có thể do virus trong dơi bị đột biến trước khi lây sang người. Nhưng phân tích chi tiết hơn về trình tự của nCoV cho thấy loại virus này có thể đến từ rắn. Các triệu chứng bệnh bao gồm sốt, khó thở và ho. Hiện chưa có vắcxin cho loại virus có thể lây lan từ người sang người này.

Các nước có bệnh nhân nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán. Bấm vào ảnh để xem đầy đủ .

Ánh Ngọc (Theo Reuters )

Tranh cãi về việc phong tỏa Vũ Hán

Thành phố Vũ Hán thuộc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, nơi khởi phát dịch viêm phổi cấp do chủng virus mới thuộc họ corona (nCoV), bị phong tỏa từ hôm qua. 11 triệu dân ngừng tới các ga đường sắt và sân bay. Dịch vụ phà, tàu điện ngầm và xe buýt cũng dừng lại. Cảnh sát kiểm tra các phương tiện ra vào thành phố.

"Đó là quyết định vô cùng quyết liệt, nhưng không hiệu quả", bác sĩ người Canada Neil Rau, chuyên gia về các bệnh truyền nhiễm, đánh giá. "Biện pháp này không thực sự ngăn chặn được những loại virus dễ lây lan. Trong trường hợp virus không dễ lây, biện pháp này quá đà và gây ra sự bất tiện vô cùng lớn".

Cảnh sát đứng gác bên ngoài chợ hải sản Huanan, nơi phát hiện virus nCoV tại Vũ Hán, Trung Quốc hôm nay. Ảnh: AFP .

Ngoài Vũ Hán, 7 thành phố khác ở tỉnh Hồ Bắc cũng bị phong tỏa, bao gồm Hoàng Cương, Ngạc Châu, Xích Bích, Tiên Đào, Tiềm Giang, Chi Giang và Lợi Xuyên. Tại thủ đô Bắc Kinh, giới chức đã hủy hàng loạt sự kiện lớn dịp Tết Nguyên đán để "ngăn chặn và phòng ngừa dịch". Tử Cấm Thành cũng đóng cửa từ hôm nay để tránh lây lan bệnh.

Bác sĩ Rau cho rằng những biện pháp này có khả năng khiến người dân nghĩ mọi thứ tồi tệ hơn so với thực tế. "Không chỉ Vũ Hán, nó thậm chí sẽ gây hậu quả tiêu cực về kinh tế với ngành du lịch Trung Quốc", ông cho hay.

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), virus nCoV đã lan sang nhiều quốc gia như Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Singapore và Việt Nam. 25 người tử vong và hơn 830 ca nhiễm bệnh. WHO gọi đây là "tình trạng khẩn cấp ở Trung Quốc", nhưng vẫn chưa trở thành mối lo ngại toàn cầu .

Bác sĩ Isaac Bogoch, nhà nghiên cứu về bệnh truyền nhiễm và sức khỏe toàn cầu tại Viện Nghiên cứu Bệnh viện Đa khoa Toronto, cho biết lệnh phong tỏa tại Vũ Hán, thành phố 11 triệu dân ở miền trung Trung Quốc, là "chưa từng thấy".

"Tôi chưa từng biết tới lệnh cấm di chuyển nào được áp dụng trên quy mô dân số lớn đến vậy. Tôi không nghĩ biện pháp đó hiệu quả, nhưng ít nhất có thể làm chậm sự Trung tâm dịch thuật lây lan", Bogoch nhận định.

Chuyên gia này gợi nhắc đại dịch SARS (hội chứng hô hấp cấp tính nặng) hồi năm 2002 - 2003, khởi phát từ Hong Kong và lan tới 37 quốc gia, cũng do một chủng virus thuộc họ corona. Để đối phó dịch bệnh, chính phủ Canada đã cách ly khoảng 25.000 cư dân trong khu vực Toronto mở rộng. Tuy nhiên, nỗ lực này cuối cùng gây lãng phí ngân sách và nhân lực bởi không phát hiện ca bệnh nào.

Biện pháp hạn chế di chuyển hoặc phong tỏa đã được áp dụng hàng thế kỷ nhằm ngăn chặn các dịch bệnh truyền nhiễm. Trong đợt bùng phát dịch Ebola ở Tây Phi hồi năm 2014, Sierra Leone áp lệnh phong tỏa toàn quốc trong ba ngày để đội ngũ y tế tới từng nhà tìm kiếm trường hợp nhiễm bệnh.

Tuy nhiên, không phải lúc nào cách này cũng đạt hiệu quả cao. Hồi năm 2009, khi dịch cúm A/H1N1 xuất hiện, một số quốc gia áp lệnh hạn chế các chuyến bay đến và đi từ Mexico. Một nghiên cứu hai năm sau đó chỉ ra rằng nó chỉ giúp dịch bệnh lan sang các nước khác chậm hơn khoảng ba ngày.

"Những biện pháp hạn chế đó không giúp ngăn chặn dịch bệnh. Virus có khả năng lây lan thành quy mô đại dịch trong thời gian ngắn", các tác giả của nghiên cứu trên viết.

Trước đó, một nghiên cứu vào năm 2006 về các biện pháp ngăn chặn dịch cúm gia cầm H5N1 cũng kết luận "việc hạn chế di chuyển sau khi phát hiện dịch bệnh có khả năng trì hoãn quá trình lây lan một khoảng thời gian ngắn, nhưng không tác động tới số lượng ca nhiễm bệnh cuối cùng".

Mặc dù vậy, Jonathan Ball, giáo sư ngành virus học tại Đại học Nottingham, Anh, vẫn ủng hộ biện pháp phong tỏa. "Cho đến khi tình hình được làm rõ hơn, tôi nghĩ phong tỏa là cách đối phó hợp lý. Bất cứ động thái nào nhằm giới hạn di chuyển khi dịch bệnh diễn ra đều sẽ phát huy hiệu quả", Ball nói, nhưng lưu ý chính quyền nên đặt ra giới hạn thời gian với lệnh phong tỏa.

Các nước có bệnh nhân nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán tính đến ngày 23/1. Bấm vào ảnh để xem đầy đủ .

Ánh Ngọc (Theo CTV News, AP )

Manh mối phát hiện kẻ phóng hoả 5 người chết

Thông tin được đại tá Trang Viết Thanh (Trưởng Công an quận 9) báo cáo với trung tướng Lê Đông Phong (Giám đốc Công an TP HCM) và Phó chủ tịch UBND thành phố Ngô Minh Châu, chiều 23/1.

Lê Hữu Phước đang bị xem xét khởi tố về hành vi Giết Trung tâm dịch thuật người.

Phước tại cơ quan điều tra. Ảnh: Anh Minh.

Đại tá Thanh cho biết, khám nghiệm hiện trường là căn nhà cấp bốn của bà Huệ trong hẻm đường Đỗ Xuân Hợp (quận 9), cảnh sát ghi nhận nhiều đường điện bị hỏng, 2 bàn thờ cũng thắp đầy nhang, xe máy để ngang lối ra vào căn nhà... nên không loại trừ nguyên nhân hoả hoạn từ rò rỉ điện hay nhiên liệu.

Một hướng điều tra khác tập trung vào dấu hiệu tội phạm - tức là vụ cháy có chủ ý. Bà Huệ sống rất lâu ở đây cùng con cháu, thường xuyên mượn nợ. Gần đây có hai nhóm cho vay 5 triệu đồng và 20 triệu đồng nhiều lần đến nhà bà hăm doạ, tạt sơn, để gây sức ép đòi tiền.

Khi có kết quả giám định cho thấy mồi lửa có tác động từ bên ngoài vào trong căn nhà, lực lượng chức năng loại bỏ nguyên nhân tự gây cháy. Cơ quan điều tra nghiên cứu kỹ hơn về các mối quan hệ ngoài xã hội của các nạn nhân. Nhiều băng nhóm được theo dõi nhưng họ không có dấu hiệu bất thường, hoặc có thời gian ngoại phạm.

Đại tá Trang Viết Thanh. Ảnh: Quốc Thắng.

Hướng điều tra chuyển sang các mâu thuẫn khác của gia đình nạn nhân, trong đó từng xích mích với Nguyễn Hữu Phước. Gã đàn ông 38 tuổi này ở sát vách, phía sau nhà bà Huệ và nhiều lần gây gổ vì bị xe máy của gia đình nạn nhân chắn lối đi.

Trích xuất camera an ninh xung quanh khu vực, cảnh sát phát hiện hình ảnh bất thường của Phước trước và sau vụ hoả hoạn. Một người đàn ông mặc áo mưa chạy khỏi hiện trường vụ cháy có nhân dạng giống anh ta. Ngoài ra, Phước nói với mọi người rằng, có nghe tiếng nẹt pô, xe máy chạy rất nhanh trước khi xảy ra cháy nhưng thực tế không có.

Sau nhiều giờ làm việc với cơ quan điều tra, Phước thừa nhận là hung thủ phóng hoả đốt nhà bà Huệ, do thù tức chuyện gia đình bà cho khách đậu xe chiếm lối đi, khiến hắn ra vào khó khăn. Ngoài ra, căn nhà bà Huệ từng là của gia đình Phước, hắn muốn mua lại để mở rộng tiện nghi, giá trị nhà sẽ rất lớn.

Vì hai lý do này, Phước đề nghị bà Huệ bán nhà nhưng không được chấp thuận nên nảy sinh ý định đốt nhà bà này "để hù doạ". Rạng sáng 21/1, Phước mặc áo mưa vì biết xung quanh có nhiều nhà gắn camera, đốt nùi giẻ đã tẩm xăng, ném vào nơi để 4 xe máy - phía trước cửa nhà bà Huệ. Lửa bùng phát dữ dội, lan nhanh vào trong chặn lối thoát của cả gia đình đang say ngủ. Hậu quả là bà Huệ, con gái Lê Thị Tuyết Mai (44 tuổi); 2 con trai và con dâu của bà Huệ tử vong.

Ông Ngô Minh Châu tặng hoa lực lượng phá án. Ảnh: Quốc Thắng.

Đánh giá cao công tác phá nhanh vụ án đặc biệt nghiêm trọng, Phó chủ tịch thành phố Ngô Minh Châu đã khen thưởng Công an quận 9, Phòng cảnh sát Hình sự (PC02), Phòng kỹ thuật hình sự... và các lực lượng khác.

Quốc Thắng

Trung Quốc xây bệnh viện đối phó viêm phổi

Bệnh viện mới đang được xây dựng gần một khu phức hợp nghỉ mát, ban đầu dự định nhằm phục vụ các công nhân địa phương, nằm bên một hồ nước ở ngoại ô thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.

Nhân viên y tế đưa bệnh nhân vào bệnh viện Jinyintan ở thành phố Vũ Hán, Trung Quốc hôm 18/1. Ảnh: AFP .

Các máy móc xây dựng, bao gồm 35 máy đào và 10 máy ủi, được đưa tới công trường vào đêm qua. Mục tiêu đặt Trung tâm dịch thuật ra là bệnh viện mới sẵn sàng hoạt động vào ngày 27/1, nhằm đối phó dịch viêm phổi cấp do chủng virus mới thuộc họ corona (nCoV).

Dự án nhằm giải quyết sự thiếu hụt nguồn lực y tế hiện nay. Đây là tòa nhà tiền chế, được lắp dựng từ các cấu kiện thép, nên không những có thể hoàn thành nhanh chóng mà còn tiết kiệm chi phí.

Hồi năm 2003, Bắc Kinh cũng từng thực hiện dự án tương tự khi đại dịch SARS (hội chứng hô hấp cấp tính nặng) bùng phát. Bệnh viện Xiaotangshan ở vùng ngoại ô phía bắc thủ đô được xây chỉ trong một tuần. Trong vòng hai tháng, cơ sở này giúp điều trị 1/7 số bệnh nhân SARS trên toàn quốc.

25 người chết và hơn 830 ca nhiễm bệnh do virus nCoV đã được phát hiện. Dịch khởi phát từ thành phố Vũ Hán ở miền trung Trung Quốc, nơi có 11 triệu dân sinh sống, sau đó lan sang các địa phương khác và nhiều quốc gia như Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Singapore và Việt Nam.

Nguồn cơn của chủng virus mới được cho là từ động vật hoang dã trong chợ hải sản Huanan ở Vũ Hán. Các triệu chứng bệnh bao gồm sốt, khó thở và ho. Hiện chưa có vắcxin cho loại virus có thể lây lan từ người sang người này.

Ánh Ngọc (Theo Reuters )

Mỹ điều trị bệnh nhân viêm phổi Vũ Hán bằng robot

Bệnh nhân mắc viêm phổi Vũ Hán đầu tiên của Mỹ là người đàn ông 30 Trung tâm dịch thuật tuổi. Người này được chuyển đến bệnh viện của tiểu bang Washington sau chuyến đi đến Trung Quốc. Các bác sĩ đã dùng robot để chăm sóc, điều trị cho bệnh nhân. Đây là một trong nhiều cách để hạn chế sự lây lan của dịch bệnh.

Mỹ thông tin về trường hợp nhiễm viêm phổi Vũ Hán đầu tiên. Ảnh: Carla K Johnson.

Bác sĩ George Diaz, trưởng khoa bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế Vùng Providence Everett, nói với Guardian rằng bệnh nhân đang trong tình trạng ổn định, nhưng không đưa ra thời gian chính thức về việc người này có thể xuất viện.

Diaz cho biết anh đã ngồi bên ngoài cửa sổ phòng của bệnh nhân để vận hành robot. Bệnh nhân cũng được thoải mái di chuyển trong phòng bệnh đặc biệt được cánh ly. Theo Diaz, đây là lần đầu tiên trung tâm y tế Everett tiếp nhận một bệnh nhân mang mầm bệnh đặc biệt. Bệnh viện và nhân viên đã chuẩn bị cho khả năng này từ năm 2015, khi bệnh viện để đối phó với dịch Ebola ở Tây Phi.

Bệnh viện có hai phòng đặc biệt, nhưng họ đang lên kế hoạch chuẩn bị ít nhất 10 phòng, nếu cần. Từ khi tiếp nhận bệnh nhân đầu tiên ở tiểu bang Washington, tất cả các cơ sở này đã kích hoạt một công cụ sàng lọc virus và phòng bệnh đặc biệt.

Khương Nha (theo The Guardian )

Viêm phổi Vũ Hán - bài kiểm tra với ông Tập

"SARS buộc cả nước phải chú ý đến cuộc sống của người dân", ông nói trong dịp kỷ niệm 10 năm khủng hoảng SARS nổ ra năm 2003. "Chúng ta đã đạt được tiến bộ lớn, nhưng bước chân của chúng ta vẫn rất chậm, đặc biệt là về mặt y tế".

Khi dịch viêm phổi Vũ Hán đang lan rộng khắp Trung Quốc và toàn cầu khiến 25 người tử vong, Trung Quốc đang phải đối mặt với bài kiểm tra về việc họ đã thay đổi thế nào kể từ năm 2003, cả về khả năng phản ứng của hệ thống y tế, lẫn cách chính phủ trung ương xử lý khủng hoảng.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Macau tháng 12/2019. Ảnh: Reuters .

Phát biểu trong tuần này, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình yêu cầu "dốc hết sức" để ngăn chặn sự lây lan của virus và điều trị cho những người nhiễm bệnh. Ông dường như muốn phát đi thông điệp rõ ràng: những sai lầm từ thời khủng hoảng SARS (Hội chứng hô hấp cấp tính nặng) sẽ không lặp lại.

Viêm phổi Vũ Hán là cuộc khủng hoảng mới nhất ông Tập đối mặt, khi ông còn đang "đau đầu" với nhiều vấn đề như chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, biểu tình ở Hong Trung tâm dịch thuật Kong và vấn đề Đài Loan.

Ông Tập là lãnh đạo Trung Quốc tập trung nhiều quyền lực nhất vào tay mình kể từ thời Mao Trạch Đông. Mặc dù việc này mang lại cho ông sự kiểm soát to lớn, điều đó cũng có nghĩa mọi cuộc khủng hoảng là bài kiểm tra về khả năng lãnh đạo của ông.

Sau khi ông Tập đưa ra lời hiệu triệu, các nỗ lực kiểm soát virus đã được đẩy mạnh trên toàn quốc. Các cơ quan y tế yêu cầu phản ứng ở mức cao nhất, vốn thường được sử dụng để xử lý dịch hạch hoặc dịch tả. Ngày 23/1, thành phố Vũ Hán với 11 triệu dân ở miền trung Trung Quốc, nơi khởi phát dịch, đã bị phong tỏa , các phương tiện công cộng bị cấm rời thành phố.

Dịch viêm phổi có thể là cơ hội của Trung Quốc để xua đi bóng ma SARS. Tuy nhiên, nó cũng có thể phơi bày rằng sau 17 năm, các lỗ hổng cơ bản vẫn tồn tại khi xử lý khủng hoảng và tình trạng này có thể dẫn đến nguy hiểm lớn hơn nhiều trong tương lai.

Trường hợp nhiễm SARS đầu tiên được xác định ở miền nam Trung Quốc vào tháng 11/2002. 8.000 người sau đó mắc bệnh trên toàn thế giới, phần lớn ở Trung Quốc.

Tuy nhiên, ngay cả khi căn bệnh lây lan rộng khắp tỉnh Quảng Đông, truyền thông Trung Quốc bị kiểm duyệt, bệnh nhân và người nhà bị ngăn nói về căn bệnh. Các quan chức hạ thấp mức nghiêm trọng của vấn đề vì không muốn gây tổn hại đến kinh tế và "ổn định xã hội" - những thước đo quan trọng để họ được thăng chức.

Cho đến khi Tưởng Ngạn Vĩnh, bác sĩ quân đội Trung Quốc về hưu, vạch trần việc che đậy này vào đầu năm 2003, phần lớn Trung Quốc và phần còn lại của thế giới mới nhận thức được mối nguy hiểm thực sự. Nhưng khi đó SARS đã lan rộng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố virus là "mối đe dọa toàn cầu" và những nỗ lực ngăn chặn lây lan được thúc đẩy trên toàn thế giới.

Trong những tháng sau đó, chính phủ Trung Quốc chính thức xin lỗi vì báo cáo chậm về dịch bệnh và bộ trưởng y tế nước này cùng thị trưởng Bắc Kinh bị cách chức.

Trong khủng hoảng hiện tại , Trung Quốc trên bề nổi có vẻ xử lý tốt hơn rất nhiều so với thời SARS. Giới chức ở Vũ Hán đã cảnh báo công chúng về loại virus mới vào giữa tháng 12, ngay sau khi các trường hợp đầu tiên được xác định. Tuyên bố của ông Tập 4 tuần sau đó thúc đẩy mạnh mẽ phản ứng của các địa phương và mức độ nguy hiểm của dịch bệnh được công khai.

Tuy nhiên, còn có một vấn đề ẩn đằng sau. Trung Quốc có câu thành ngữ "trời cao, hoàng đế ở xa". Mặc dù quyền lực tập trung vào chính quyền trung ương, chính quyền địa phương không phải lúc nào cũng hành động như Bắc Kinh muốn. Các yêu cầu từ trung ương như xử lý tham nhũng, hạn chế ô nhiễm hay tăng tính minh bạch không phải lúc nào cũng được các tỉnh thành thực hiện nghiêm túc.

Có nhiều dấu hiệu cho thấy các quan chức ở Vũ Hán đã hạ thấp nguy cơ của virus trong vài tuần, gây chậm trễ trong việc ngăn chặn lây lan. Mặc dù trường hợp đầu tiên được phát hiện vào ngày 8/12, phải đến ngày 14/1, các quan chức ở Vũ Hán mới đưa ra biện pháp kiểm tra tại nơi công cộng để phát hiện người nhiễm bệnh. Giữa khủng hoảng, một cuộc họp đảng lớn của tỉnh Hồ Bắc vẫn được tổ chức ở Vũ Hán và hơn 40.000 gia đình được mời tham dự một bữa tiệc trong nỗ lực lập kỷ lục thế giới.

Phát biểu với truyền thông nhà nước, các quan chức Vũ Hán nói rằng loại virus này khó có thể lây từ người sang người. Các quan chức trung ương ban đầu lặp lại đánh giá này: Vương Nghiễm Phát, người đứng đầu nhóm các nhà nghiên cứu được Bắc Kinh cử đi điều tra tình hình, ngày 11/1 nói rằng dịch bệnh đã được kiểm soát. Tuy nhiên, chính ông sau đó bị chẩn đoán nhiễm virus.

Chính quyền Vũ Hán cũng cố gắng kiểm soát thảo luận về virus. Truyền thông nhà nước đưa tin cảnh sát bắt 8 người vào đầu tháng một vì phát tán "tin đồn" rằng virus có liên quan đến SARS. Cơ quan y tế sau đó xác nhận cả hai căn bệnh đều do virus thuộc chủng corona gây ra.

Ngay cả khi các nhà nghiên cứu ở Anh ước tính dịch bệnh lây lan có thể ảnh hưởng ít nhất 1.700 người, không có trường hợp mới nào được báo cáo ở Vũ Hán, mặc dù các ca nhiễm được phát hiện ở quốc gia khác. "Virus chỉ ảnh hưởng đến du khách nước ngoài thôi à?", một người hỏi một cách mỉa mai trên mạng xã hội.

Chỉ đến khi các thanh tra từ Bắc Kinh đánh giá tình hình thì báo động đúng mức mới được đưa. Trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình nhà nước CCTV, Chung Nam Sơn xác nhận bệnh "lây truyền từ người sang người" và cảnh báo tỷ lệ lây nhiễm rất cao.

Các nước có bệnh nhân nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán. Bấm vào ảnh để xem đầy đủ .

Phát biểu với truyền thông nhà nước trong tuần này, Thị trưởng Vũ Hán Chu Tiên Vượng thừa nhận cảnh báo của thành phố "không đủ".

Dù vấn đề này là do sự quan liêu hay che đậy có động cơ chính trị, sự chậm trễ đến vào thời điểm không thể tệ hơn: mùa "xuân vận" đang diễn ra, hàng trăm triệu người di chuyển khắp đất nước, chen chúc nhau trên các chuyến tàu, xe khách và máy bay để về quê vào dịp Tết.

Lệnh phong tỏa Vũ Hán không được đưa ra cho đến ngày 23/1, tức 29 Tết. Một người phụ nữ được chẩn đoán nhiễm virus ở Hàn Quốc cho biết cô từng đi khám ở Vũ Hán nhưng được cho ra về và được rời Trung Quốc.

Việc kiểm duyệt báo chí và internet ở Trung Quốc khiến thông tin được lan truyền chậm trễ, người dân chỉ có thể dựa vào các nguồn tin chính thức với hy vọng các quan chức sẽ công khai minh bạch.

Khi ông Tập ra tuyên bố "dốc toàn lực", động thái này được coi như "bật đèn xanh" để truyền thông Trung Quốc đưa tin về virus Vũ Hán. Các phóng viên nhanh chóng đến ổ dịch, Caixin và Beijing News đưa ra những bài viết chuyên sâu, một số trong đó phơi bày cách xử lý yếu kém của chính quyền địa phương. Viết trên WeChat từ Vũ Hán, phóng viên Caixin Gao Yu so sánh tình hình hiện giờ với khủng hoảng SARS, nói rằng "sự thiếu minh bạch, giám sát công khai và sự thật đã gây ra thiệt hại lớn cho an toàn công cộng".

Sau khủng hoảng SARS, Trung Quốc đã học được bài học là phải cởi mở, minh bạch về thông tin. Tuy nhiên, các chính sách của ông Tập như quyền lực tập trung vào chính quyền trung ương, kiểm duyệt thông tin và chiến dịch chống tham nhũng quyết liệt đã khiến nhiều địa phương e sợ khiến Bắc Kinh tức giận nên không dám công khai các thông tin tiêu cực.

Giống như câu thành ngữ, ông Tập "ở xa" chính quyền địa phương và không thể nhanh chóng nắm được thông tin. "Dịch bệnh Vũ Hán cho thấy chuyện gì xảy ra khi nước này phải dựa vào những thông tin bị cắt gọt, được từ từ báo cáo lên lãnh đạo cấp cao thì các biện pháp xử lý thỏa đáng mới được thực hiện", James Griffiths, nhà bình luận của CNN viết.

Phương Vũ (Theo CNN )

Liverpool nâng mạch bất bại lên 40 trận

Bàn thắng: Henderson 8’, Firmino 84’ - Jimenez 51’.

Firmino (áo đỏ) xoay sở giữa vòng vây hàng thủ Wolves. Ảnh: Reuters.

Lần thứ tư trong vòng hơn một tháng, Roberto Firmino sắm vai người hùng, mang chiến thắng về cho Liverpool. Ba lần trước, tiền đạo người Brazil nổ súng trước Monterrey rồi Flamengo (cùng ở Club World Cup), và lần gần nhất là trước Tottenham cách đây hai tuần. Chân sút 28 tuổi mới ghi 10 bàn cho Liverpool từ đầu mùa, tính trên mọi đấu trường, nhưng một nửa số đó mang trực tiếp chiến thắng về cho "Lữ đoàn đỏ".

Tối 23/1, Firmino tiếp tục sắm vai thần tài. Trong ngày Sadio Mane rời sân sớm vì chấn thương, còn Mohamed Salah phung phí cơ hội (chỉ ghi hai bàn trong tám trận gần nhất), cựu tiền đạo Hoffenheim nối dài Trung tâm dịch thuật mạch thắng cho Liverpool, đồng thời tái lập khoảng cách 16 điểm với đội nhì bảng Man City. Thầy trò Jurgen Klopp còn nguyên cơ hội vô địch sớm sáu vòng và đi vào lịch sử Ngoại hạng Anh.

Henderson (số 14) đánh đầu mở tỷ số cho Liverpool ngay phút thứ tám. Ảnh: LFC.

Liverpool thắng Wolves theo một kịch bản họ thường làm mùa này. Chủ sân Anfield không có thế trận nhỉnh hơn, thậm chí nhiều lúc bị đối phương dồn ép, nhưng bản lĩnh cộng một chút may mắn giúp đội bóng áo đỏ có trận thắng thứ 22 ở Ngoại hạng Anh từ đầu mùa.

Ngay phút thứ tám, đội trưởng Jordan Henderson đưa Liverpool vượt lên bằng cú đánh đầu chính xác, sau quả phạt góc của Trent Alexander-Arnold. Nhưng Wolves, đội vừa ngắt mạch không thắng ở mốc năm trận, không phải đối thủ dễ chơi. Ba phút sau bàn thua, Matt Doherty phá bẫy việt vị và có cơ hội đánh đầu gần với pha bóng trước đấy của Henderson, nhưng lại đưa bóng ra ngoài. Cuối hiệp một, Raul Jimenez có liền hai cơ hội nguy hiểm, nhưng đều không thắng được hậu vệ Liverpool chơi lăn xả.

Về phía Liverpool, chấn thương phút 33 của Mane khiến đội khách mất sự liền lạc khi phản công. Có tiền đạo người Senegal, Salah có thể thoải mái di chuyển rồi nhận bóng như ở phút 19, nhưng sau khi Mane rời sân, tiền đạo người Ai Cập hầu như phải "tự làm tự ăn". Anh hết đột phá rồi sút cận chân đầu hiệp hai, rồi xoay sở trước sự vây hãm của số đông hậu vệ Wolves lúc giữa hiệp, nhưng đều không tìm thấy bàn thắng.

Mane buồn bã sau khi bị đau và phải rời sân. Ảnh: Reuters.

Chấn thương của Mane giúp Takumi Minamino có màn ra mắt Ngoại hạng Anh. Dù vậy, đóng góp của tiền đạo người Nhật Bản không thật rõ ràng. Với hai lần chạm bóng trong cấm địa Wolves, một cú sút, hai nỗ lực qua người, và chỉ bảy lần chuyền bóng hướng lên trên, Minamino bị đẩy ra quá xa khu vực yêu thích của anh ở xung quanh cấm địa đối thủ.

Không thể tạo ra sức ép khi phản công, Liverpool bị gỡ hòa sáu phút sau giờ nghỉ. Adama Traore dốc bóng và tạt như đặt cho Jimenez đánh đầu cận thành. Pha làm bàn của tiền đạo người Mexico giúp Wolves tự tin chơi đôi công trong phần lớn thời gian hiệp hai, trước khi Firmino tái lập lợi dẫn cho đội khách.

Phút bù giờ thứ hai, Wolves tưởng như giữ lại được một điểm khi Jimenez chuyền bóng cho cầu thủ vào thay người Diogo Jota ở vị trí không bị kèm trong cấm địa. Tuy nhiên, cú sút cận chân của tiền đạo người Bồ Đào Nha vọt xà. Xung quanh, cầu thủ Wolves tiếc nuối ôm đầu khi bỏ mất thời cơ nhảy lên vị trí thứ năm Man Utd đang nắm giữ.

Đội hình thi đấu

Wolves: Patricio, Dendoncker, Coady, Saiss, Moutinho (Gibbs-White 87'), Neves, Castro, Doherty, Neto (Jota 77'), Jimenez, Traore.

Dự bị không sử dụng: Boly, Ashley-Seal, Kilman, Ruddy, Giles.

Liverpool: Alisson, Alexander-Arnold, Gomez, Van Dijk, Robertson, Henderson, Oxlade-Chamberlain (Fabinho 70'), Wijnaldum, Salah (Origi 85'), Mane (Minamino 33'), Firmino.

Dự bị không sử dụng: Matip, Adrian, Williams, Jones.

Thắng Nguyễn

U23 Châu Á 2020